Το on-line σχολείο Mathisis.org

Οι on-line κοινότητες εκπαιδευτικών αποτελούν φαινόμενο των τελευταίων χρόνων. Ωστόσο, αρκετοί άνθρωποι πιστεύουν ότι σε αυτές πρέπει να αναζητηθεί το κλειδί για την ουσιαστική αναμόρφωση της ελληνικής εκπαίδευσης. Οι ομάδες και οι κοινότητες των εκπαιδευτικών που δεν διστάζουν να αναλάβουν πρωτοβουλίες και να διαδραματίσουν δημιουργικό ρόλο συνιστούν φορείς νέων ιδεών και αλλαγών. Μία τέτοια ομάδα βρίσκεται και πίσω από το mathisis.org, το on-line σχολείο το οποίο στηρίζεται σε μία πλατφόρμα μάθησης ανοιχτού κώδικα και αποτελεί ένα σπάνιο για τα δεδομένα της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης εγχείρημα.

Ε.Ε.: Τι ρόλο μπορούν να παίξουν οι on-line κοινότητες εκπαιδευτικών; Ποια είναι η κατάσταση σήμερα στη χώρα μας;

Α.Τ.: Οι on-line κοινότητες εκπαιδευτικών μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο σε διαδικασίες όπως η επιμόρφωση , η υποστήριξη διαδικτυακών μαθημάτων, αλλά και χώροι ανταλλαγής απόψεων. Ουσιαστικό και κυρίαρχο ρόλο σε αυτές έχουν τα forum όπου ανταλλάσσονται απόψεις πάνω σε κοινά θέματα που ενδιαφέρουν το σύνολο των εκπαιδευτικών. Όχι μόνο κοινότητες εκπαιδευτικών , αλλά και μαθητών και γονέων μπορούν να αποτελέσουν μέσο και χώρο ουσιαστικής και δημιουργικής έκφρασης γνωμών , απόψεων , εμπειριών.

Αυτό που ενδιαφέρει τους εκπαιδευτικούς είναι η κατανόηση ότι τέτοια εργαλεία μπορούν να φέρουν πλεονεκτήματα που μπορεί να προκύψουν από τη χρήση τέτοιων εργαλείων όπως τα Wikis στη διδασκαλία διαφόρων μαθημάτων όπως η γλώσσα, όσο και οι δυνατότητες που προσφέρουν εργαλεία επικοινωνίας όπως τα Chat και τα Φόρουμ για ανάπτυξη γραπτής και προφορικής έκφρασης των μαθητών και αξιολόγησής τους από τη μεριά των εκπαιδευτικών.

Το mathisis.org περιγράφεται από ορισμένους ως "on-line σχολείο", παρ' ότι κατ' ουσίαν λειτουργεί βοηθητικά. "Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές στο μάθησης υπάρχουν 1028 χρήστες. Από αυτούς οι περισσότεροι είναι μαθητές των τριών τελευταίων χρόνων από τα δημοτικά Καλυβίων και Δασούπολης. Επίσης συνάδελφοι από διάφορες περιοχές της Ελλάδος και του εξωτερικού καθώς και λογαριασμοί γονέων" επισημαίνει ο κος Τριανταφυλλίδης.

Ε.Ε.: Είστε ένας από τους δημιουργούς του www.mathisis.org . Θα μας πείτε μερικά λόγια για τους σκοπούς και την υλοποίηση αυτού του εγχειρήματος;

Α.Τ.: Η χώρος του www.mathisis.org αποτελεί ένα σύστημα διαχείρισης μάθησης βασισμένο σε moodle. Δημιουργήθηκε από ομάδα τριών εκπαιδευτικών (Τριανταφυλλίδης Αβραάμ, Κοφτερός Αλέξανδρος, Σκέλλας Αντώνιος σε συνεργασία την Κρασσά Άννα από το τμήμα βιβλιοθήκης και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης του ΠΑΜΑΚ.)

Αν και συστήματα όπως το Moodle, γνωστά και ως «Πλατφόρμες Μάθησης» (Becta, 2005) χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια για επιμόρφωση ενηλίκων, εντούτοις ελάχιστες είναι οι φορές που έχουν χρησιμοποιηθεί για να καλύψουν ανάγκες της δημοτικής εκπαίδευσης σε επίπεδο μαθητή. Πέρα από τα λίγα παραδείγματα αξιοποίησης των πλατφόρμων μάθησης στη δημοτική εκπαίδευση, υπάρχει και η αντίληψη πως «οι Πλατφόρμες Μάθησης ίσως να μην είναι κατάλληλες για τη βαθμίδα αυτή» (Becta, 2003).
Σύμφωνα με τους Link & Joosten (2002), οι Πλατφόρμες Μάθησης είναι ηλεκτρονικά συστήματα τα οποία προσφέρουν αλληλεπίδραση μέσω διαδικτύου μεταξύ εκπαιδευτή και εκπαιδευομένου, συμπεριλαμβανομένης της εξ αποστάσεως μάθησης. Επίσης, επικρατεί και η άποψη πως οι Πλατφόρμες αυτές μπορούν να ενισχύσουν τις δομές της εκπαίδευσης ώστε να προσφέρουν πιο μαθητοκεντρικές προσεγγίσεις, να ενισχύσουν την αλληλεπίδραση μαθητή και μαθησιακού περιεχομένου και να βοηθήσουν στην εποικοδόμηση της γνώσης.

Το μάθησης έρχεται να καλύψει τέσσερις θεμελιώδεις άξονες της εκπαιδευτικής διαδικασίας και της προσπάθειας ενσωμάτωσης ΤΠΕ στην εκπαίδευση.

• αξιοποίηση της πλατφόρμας Μάθησης για συνεργασία των μαθητών δύο σχολείων (Καλυβίων και Δασούπολης Κύπρου) εντός και εκτός σχολικού χώρου. Για παράδειγμα να αναφέρω τον τρόπο λειτουργίας σε ένα μάθημα, ώστε να γίνει κατανοητή η χρήση της πλατφόρμας. Οι μαθητές εργάζονταν σε κοινές ώρες σε κοινό μάθημα, το οποίο είχε διαμορφωθεί με τρόπο τέτοιο ώστε να αντικατοπτρίζει τη διαφορετικότητα ανάμεσα στις δύο χώρες. Παράδειγμα αποτελεί το μάθημα για τους πολιτισμικούς θησαυρούς Κύπρου και Ελλάδας που κλάπηκαν επί Τουρκοκρατίας. Το μάθημα ξεκινούσε εντός σχολικού χρόνου, με κοινή επαφή μέσω τηλεδιάσκεψης των δύο τμημάτων ώστε να τεθούν οι κοινοί στόχοι. Μέρος του μαθήματος και των γνωστικών αντικειμένων καλύπτονταν εντός τάξης, ενώ οι μαθητές θα συνέχιζαν την εργασία στο σπίτι. Η αναγκαστική χρήση των Φόρουμ έφερνε τους μαθητές σε επαφή τα απογεύματα ώστε να συζητήσουν διάφορα θέματα που αφορούσαν συγκεκριμένα ερωτήματα (π.χ. συγγραφή κοινής επιστολής προς το Βρετανικό Μουσείο για επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα). H πλατφόρμα Moodle, στην οποία στηρίζεται το Mathisis.org, προσφέρει τα εργαλεία για σύγχρονη και ασύγχρονη επικοινωνία, μιας και στηρίζεται στις θεωρίες του Κοινωνικού Εποικοδομισμού (Dougiamas, 2004).
  
• Συνεργασία απομακρυσμένων σχολείων με ανταλλαγή εμπειριών που είναι μοναδικές σε κάθε χώρα και ανάπτυξη επιχειρηματολογίας.
  
• Εμπλοκή γονιών στην εκπαιδευτική διαδικασία. Μέσα από τα Φόρουμ, αλλά και μέσα από ειδική σελίδα για γονιούς, επιχειρήθηκε η άμεση εμπλοκή των γονιών ώστε να υπάρξει καλύτερη συνεργασία μεταξύ της οικογένειας και του εκπαιδευτικού. Οι γονείς είχαν την ευκαιρία να εκφράζουν απόψεις, απορίες αλλά και προβληματισμούς για θέματα που αφορούσαν το περιεχόμενο της διδακτέας ύλης, καθώς και άλλα θέματα σχετικά με τη λειτουργία του σχολείου. Για το σχολικό έτος 2008-2009 δημιουργήθηκε ειδικός χώρος για γονείς, με παιδιά στις δύο μεγαλύτερες τάξεις και αναπτύχθηκε μάθημα με θέμα «Παιδί και Διαδίκτυο». Στο μάθημα υπήρξαν 33 συμμετέχοντες με ενεργούς τους 22. Στα φόρουμ συζητήθηκαν θέματα ασφάλειας, παρενόχλησης και άλλα που προέκυπταν από τη συζήτηση.
  
• Επιμόρφωση εκπαιδευτικών. Στόχος ήταν να γίνει μετάδοση των εμπειριών και σε άλλους εκπαιδευτικούς, τόσο μέσα από μαθήματα που σχεδιάστηκαν για διδασκαλία αποκλειστικά μέσω του Mathisis.org, όσο και για υποστήριξη μαθημάτων επιμόρφωσης σε πραγματικές αίθουσες (blended learning). Το Mathisis.org αξιοποιήθηκε για διδασκαλία του μαθήματος Π5 «Επιμόρφωση Επιμορφωτών στην εφαρμογή των ΤΠΕ στη διδασκαλία», Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου, καθώς και για επιμόρφωση εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ελλάδας με θέμα « Εναλλακτικοί τρόποι αξιολόγησης μαθητή μέσα από τα νέα αναλυτικά προγράμματα σπουδών». Στο παραπάνω πρόγραμμα συμμετείχαν 36 εκπαιδευτικοί της Ε΄ περιφέρειας πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης Ανατ. Αττικής.
  

Ε.Ε.: Η άδεια πρόσβασης στο εκπαιδευτικό υλικό www.mathisis .org είναι η Creative Commons. Τι σημαίνει αυτό και για πιο λόγο την επιλέξατε;

Α.Τ.: Η άδεια Creative Commons που κάτω από αυτή δημιουργείται το υλικό του μάθησης έχει κάποια επίπεδα ανάλογα με το τι θέλει ο δημιουργός του υλικού να είναι ελεύθερο και τι να υπόκειται κάτω από ορισμένους περιορισμούς. Στο μάθησης είναι ελεύθερη η διανομή και παρουσίαση στο κοινό , δεν επιτρέπεται η εμπορική χρήση, και με δέσμευση να χρησιμοποιείται για τους σκοπούς που δημιουργήθηκε. Επίσης μία σειρά από κάποιες ακόμη λεπτομέρειες μας έκαναν να επιλέξουμε τον συγκεκριμένο τρόπο δημιουργίας του υλικού.

Πιστεύουμε ότι η ανάπτυξη περιεχομένου κάτω από άδειες όπως η C.C αποτελούν παραδείγματα με τα οποία μπορεί να αναπτύσσεται και να διαμοιράζεται εκπαιδευτικό περιεχόμενο.

Ε.Ε.: Πόσο σημαντική είναι για την εκπαίδευση η ελευθερία στη διάδοση και τη διάθεση της γνώσης και της επικοινωνίας;

Α.Τ.: Ακρογωνιαίος λίθος ενός εκπαιδευτικού συστήματος είναι η ελευθερία στη διάδοση ιδεών και η δυνατότητα πρόσβασης στη γνώση. Για να πραγματοποιηθεί αυτό θα πρέπει το εκπαιδευτικό σύστημα να γίνει λιγότερο εσωστρεφές να δοθεί η δυνατότητα εμπλουτισμού του περιεχομένου των σχολικών εγχειριδίων μέσα από τη συμμετοχή σε ομάδες κάτω από το πρότυπο wiki και να υιοθετηθούν ανοικτά πρότυπα στην ανάπτυξη και διακίνηση εκπαιδευτικού υλικού.

Ε.Ε.: Πόσοι άνθρωποι, περίπου, χρησιμοποιούν το www.mathisis.org και με ποιο τρόπο, συνήθως;

Α.Τ.: Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές στο μάθησης υπάρχουν 1028 χρήστες. Από αυτούς οι περισσότεροι είναι μαθητές των τριών τελευταίων χρόνων από τα δημοτικά Καλυβίων και Δασούπολης. Επίσης συνάδελφοι από διάφορες περιοχές της Ελλάδος και του εξωτερικού καθώς και λογαριασμοί γονέων.

Ε.Ε.: Μία σεβαστή μερίδα εκπαιδευτικών εκφράζει ανησυχίες και αντιρρήσεις όσον αφορά τον εκσυγχρονισμό της εκπαίδευσης με ψηφιακά μέσα. Αρκετοί, επίσης, θεωρούν μη ρεαλιστικές τις λύσεις που δεν περιλαμβάνουν λογισμικό των μεγάλων εταιριών του χώρου. Έχετε συναντήσει πολλές φορές τέτοια φαινόμενα τεχνοφοβίας; Πως τα αντιμετωπίζετε;

Α.Τ.: Η τεχνοφοβία είναι ένα φαινόμενο που δεν εμφανίζεται μόνο στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Συνεχείς επιμορφώσεις ανά τακτά διαστήματα με τη μέθοδο εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, ενδοσχολικές επιμορφώσεις και ανάπτυξη ομάδων με σύμβουλο Νέων Τεχνολογιών ανά διεύθυνση πρωτοβάθμιας με ρόλο την ενσωμάτωση των ΤΠΕ, είναι κάποια από αυτά που θα κάμψουν τις ανησυχίες συναδέλφων.

Επιπρόσθετα αναγνωρίζεται η ανάγκη για δημιουργία εργαστηρίων ανά περιφέρεια όπου θα γίνεται χρήση , εγκατάσταση, επίδειξη εκπαιδευτικού λογισμικού τόσο από το χώρο του ελεύθερου όσο και εμπορικά. Το ελεύθερο λογισμικό είναι απαραίτητο να μπει στην εκπαίδευση για έναν ουσιαστικό λόγο που αφορά την απεξάρτηση από μεγάλες εταιρείες παραγωγής και διανομής software. Υπάρχει πλέον ένας πραγματικά τεράστιος κατάλογος εκπαιδευτικών προγραμμάτων από το χώρο του ΕΛ/ΛΑΚ και πολλοί συνάδελφοι συνεισφέρουν οικειοθελώς στην ανάπτυξη και μετάφραση πολύ αξιόλογων εφαρμογών.

Ε.Ε.: Κατά την εκτίμησή σας, σε ποιο βαθμό αξιοποιούνται οι σύγχρονες τεχνολογίες στη χώρα μας; Τι βήματα έχουν γίνει και τι να περιμένουμε στο μέλλον;

Α.Τ.: Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει αρκετά βήματα που φέρνουν όλο και πιο κοντά την αλλαγή στις σχολικές αίθουσες. Επιμορφώσεις εκπαιδευτικών, παραγωγή λογισμικών, πρόθεση για δημιουργία αναλυτικών προγραμμάτων εκ μέρους του ΠΙ που θα επιτρέπει την ένταξη των Νέων Τεχνολογιών είναι μερικά από τα θετικά μηνύματα. ¨Όμως η θετική στάση και η διάθεση για αλλαγή δεν μπορούν να έρθουν εύκολα και από κανένα πρόγραμμα παρέμβασης.

Είναι απαραίτητο να βοηθηθούν οι εκπαιδευτικοί στο έργο τους , ώστε να συνεχίσουν να δίνουν τον καλύτερό τους εαυτό στην εκπαίδευση των νέων παιδιών.

Ο Αβραάμ Τριανταφυλλίδης και το σχολικό e-εργαστήριο

Δεν θα ήταν υπερβολή αν λέγαμε ότι σήμερα όλα τα δημόσια σχολεία της Α/βάθμιας και Β/βάθμιας εκπαίδευσης διαθέτουν εργαστήριο εξοπλισμένο με ηλεκτρονικούς υπολογιστές και κάποιου τύπου σύνδεση στον παγκόσμιο ιστό. Ωστόσο, τα περισσότερα από αυτά τα εργαστήρια χρησιμοποιούνται περιστασιακά και κυρίως στις ώρες που σχετίζονται με την πληροφορική, με αποτέλεσμα να παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητα. Επιπλέον, αρκετά εργαστήρια δημιουργήθηκαν πριν από κάποια χρόνια, με αποτέλεσμα οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές τους να είναι ξεπερασμένης τεχνολογίας (ένας Η/Υ "παλιώνει" μέσα σε 3-4 χρόνια) και, επομένως, να μη συνεργάζονται με τις περισσότερες σύγχρονες εφαρμογές.

Ο Αβραάμ Τριανταφυλλίδης αναζήτησε λύσεις στο ανοιχτό λογισμικό και την έξυπνη αξιοποίηση της ιδέας των thin clients, που του επέτρεψε να αξιοποιήσει πολύ παλιούς ηλεκτρονικούς υπολογιστές για ένα σύγχρονο εργαστήριο.

Ο Αβραάμ Τριανταφυλλίδης μας έστειλε αυτή τη συγκεκριμένη πρόταση δικτύωσης και ψηφιακών δικτυακών υπηρεσιών, όπως σχεδιάστηκε για το 2ο Δημοτικό Σχολείο Καλυβίων Αττικής. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι Thin Clients και η παροχή υπηρεσιών από Learning Management Systems σε όσο το δυνατό περισσότερους μαθητές και εκπαιδευτικούς.Κάντε κλικ επάνω στην εικόνα για να δείτε το σχέδιο σε μεγαλύτερο μέγεθος.

Ε.Ε.: Έχουμε συναντήσει προτάσεις για έναν Η/Υ ανά σχολική τάξη, ένα καλά εξοπλισμένο εργαστήριο Η/Υ ανά σχολείο ή ένα φορητό Η/Υ ανά μαθητή. Ποιες από αυτές τις προσεγγίσεις υποστηρίζετε και για πιο λόγο; Πως, περίπου, θα φανταζόσασταν την τάξη του μέλλοντος, από άποψη υλικής υποδομής;

Α.Τ.: Ένα μοντέλο μελλοντικής τάξης θα πρέπει να δίνει λύσεις τόσο σε επίπεδο οργάνωσης και ελέγχου της μαθησιακής πορείας των μαθητών όσο και σε επίπεδο παράδοσης περιεχομένου.

Ιδανική λύση αποτελεί συνδυασμός εργαστηρίου Η/Υ ανά σχολείο , ενός φορητού υπολογιστή (Tablet PC) ανά μαθητή , ασύρματη πρόσβαση στο διαδίκτυο για όλες τις τάξεις και διαδραστικοί πίνακες με υποδομή για τηλεδιασκέψεις / τηλεκπαιδεύσεις.
Για το θέμα του περιεχομένου και της οργάνωσης , λύσεις δίνουν τα συστήματα διαχείρισης μάθησης , όπως το moodle και η ταυτόχρονη χρήση τους από την τάξη με φορητούς υπολογιστές .Υπάρχουν μαθήματα όπως η φυσική ή η μελέτη περιβάλλοντος που ευνοούνται ιδιαίτερα από την εισαγωγή της τεχνολογίας.

Η εργασία με φορητούς υπολογιστές που προσφέρουν ασύρματη δικτύωση και εξαιρετικά χαμηλό βάρος είναι ίσως το ιδανικό μέσο για συλλογή και επεξεργασία δεδομένων από τους μαθητές. Μέχρι πριν λίγο καιρό, το κόστος των φορητών υπολογιστών ήταν απαγορευτικό. Όμως, νέες εξελίξεις όπως το ΧΟ (ο φορητός των $100 One Laptop Per Child), το Classmate 3 της Intel καθώς και μια σειρά άλλων ανακοινώσεων από εταιρείες όπως η Microsoft (Origami) και η AMD, επιτρέπουν την ερευνητική αξιοποίηση των φορητών σε μια προσπάθεια να εντοπίσουμε τα πραγματικά αποτελέσματα της χρήσης τους για ενίσχυση των μαθησιακών αποτελεσμάτων στις Φυσικές Επιστήμες.

Οι φορητοί υπολογιστές επιτρέπουν μεγαλύτερη αυτονομία στο μαθητή και τον εκπαιδευτικό, μια και μπορεί να μεταφερθεί εύκολα σε όλα σχεδόν τα μέρη, τόσο εντός όσο και εκτός σχολικής αίθουσας. Η αξιοποίηση φορητών υπολογιστών με δυνατότητες Tablet PC επιτρέπουν τη χρήση τους ακόμη και από μαθητές που υστερούν στη δακτυλογράφηση όγκου κειμένου. Η χρήση γραφίδας σε συνδυασμό με οθόνη αφής επιτρέπει επίσης την αμεσότερη πρόσβαση στην ίδια την πληροφορία που προβάλλει ο υπολογιστής.

"Το σχολείο μου συμμετείχε σε πιλοτικό πρόγραμμα αξιοποίησης εργαστηρίων βασισμένων στην [...] αρχιτεκτονική [Thin Client]. Το πιλοτικό αυτό πρόγραμμα έδειξε ότι η παραπάνω αρχιτεκτονική με την χρήση Ελεύθερου Λογισμικού Ανοικτού Κώδικα μπορούν να δώσουν σημαντικές λύσεις στην επαναχρησιμοποίηση πεπαλαιωμένων εργαστηρίων ή και στη δημιουργία νέων με ανακυκλωμένους υπολογιστές εξαιρετικά χαμηλού κόστους".

Ε.Ε.: Τι είναι οι Thin Clients; Πως ενημερωθήκατε γι αυτούς και πόσο δύσκολο ήταν να αξιοποιήσετε την ιδέα στο χώρο εργασίας σας; Είναι δυνατό αυτές οι ιδέες να στηριχθούν τεχνικά από τη σχολική κοινότητα ή απαιτείται εξειδικευμένη υποστήριξη;

Α.Τ.: Ένα σύστημα thin client αποτελείται από έναν εξυπηρετητή (server) και πλήθος πελατών (clients) που συνδέονται, μέσω δικτύου, στον εξυπηρετητή για την παροχή υπηρεσιών (εκτέλεση εφαρμογών, υπηρεσίες συστήματος, τηλεματικές υπηρεσίες κ.λπ.). Ο εξυπηρετητής είναι (χωροταξικά) τοπικός ή απομακρυσμένος.

Οι πελάτες διακρίνονται σε δύο κατηγορίες:
α) Σε thin client συστήματα, στα οποία οι πελάτες είναι χωρίς τοπικό αποθηκευτικό μέσο (diskless) και
β) σε αυτά που οι πελάτες διαθέτουν τοπικό αποθηκευτικό μέσο.

Και στις δύο περιπτώσεις οι εφαρμογές τις οποίες αιτείται ο πελάτης εκτελούνται στον εξυπηρετητή και μόνο η έξοδος της οθόνης αποτελεσμάτων δρομολογείται προς τον πελάτη. Στην πρώτη κατηγορία (α) συστημάτων εκτός από την εκτέλεση των εφαρμογών, ο πελάτης ξεκινά την εκτέλεση του λειτουργικού συστήματος από τον εξυπηρετητή (μέσω διαδικασίας netboot).
Στην δεύτερη κατηγορία (β) συστημάτων οι πελάτες μπορούν να είναι πλήρη, αυτόνομα υπολογιστικά συστήματα, τα οποία διαθέτουν το δικό τους λειτουργικό σύστημα και συνδέονται στον εξυπηρετητή μόνο για την εκτέλεση των εφαρμογών.

Τα πλεονεκτήματα που παρουσιάζει η λύση thin client είναι συνοπτικά τα εξής:

• Μείωση του κόστους προμήθειας πλήρους εργαστηριακού εξοπλισμού
  
• Χαμηλότερα κόστη διαχείρισης
  
• Απλοποίηση των διαδικασιών διαχείρισης [κεντρική διαχείριση συστήματος]
  
• Απλοποίηση των διαδικασιών συντήρησης
  
• Μείωση του κόστους συντήρησης
  
• Διευκόλυνση εφαρμογής πολιτικών ασφάλειας
  
• Χαμηλότερα κόστη υλικού
  
• Χαμηλότερη ενεργειακή κατανάλωση
  
• Αποθάρρυνση κλοπής λόγω αχρηστίας των διακριτών μονάδων εξοπλισμού
  
• Περιορισμένη δέσμευση εύρους ζώνης
  
• Άμεση διάθεση εφαρμογών προς τους χρήστες
  
• Ανεξαρτησία εφαρμογών από υλικό
  
• Αξιοποίηση παλαιότερης τεχνολογίας λειτουργικού εξοπλισμού
  
• Αύξηση του μέσου όρου ζωής ενός υπολογιστικού συστήματος
  
• Χρήση λογισμικού από οποιοδήποτε σημείο και σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή.
  

Το σχολείο μου συμμετείχε σε πιλοτικό πρόγραμμα αξιοποίησης εργαστηρίων βασισμένων στην παραπάνω αρχιτεκτονική. Αποτελούσε και το μοναδικό δημοτικό. Τα υπόλοιπα σχολεία ήταν ΓΕΛ, Γυμνάσια, ΕΠΑΛ, ΣΕΚ και ενιαία Λύκεια. Το πιλοτικό αυτό έδειξε ότι η παραπάνω αρχιτεκτονική με την χρήση Ελεύθερου Λογισμικού Ανοικτού Κώδικα μπορούν να δώσουν σημαντικές λύσεις στην επαναχρησιμοποίηση πεπαλαιωμένων εργαστηρίων ή και στη δημιουργία νέων με ανακυκλωμένους υπολογιστές εξαιρετικά χαμηλού κόστους.

Αυτή τη στιγμή υπάρχουν και οδηγίες αναρτημένες στο sch.gr για το στήσιμο ενός τέτοιου εργαστηρίου , αλλά και οδηγίες για την εγκατάσταση λειτουργικού συστήματος που ανήκει στο χώρο του ελεύθερου λογισμικού όπως το ububtu.

Ε.Ε.: Τελικά η λύση με τους Thin Clients τι βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα αποτελέσματα είχε;

Α.Τ.: Η λύση αυτή ήταν ο μοναδικός τρόπος για την απόκτηση εργαστηρίου μιας και το σχολείο ήταν καινούριο και δεν διέθετε κανένα εξοπλισμό. Χρησιμοποιήθηκαν υπολογιστές 10ετίας από μία δωρεά και με έναν server στήθηκε το αρχικό εργαστήριο. Για την εξοικονόμηση χρημάτων και όχι μόνο στραφήκαμε στο χώρο του ελεύθερου λογισμικού ως λύση για το λειτουργικό σύστημα και τις εκπαιδευτικές εφαρμογές που θα “έτρεχαν” οι σταθμοί εργασίας. Έτσι δε χρειάστηκε να πληρώσουμε τίποτα για απόκτηση αδειών χρήσης. Εγκαταστήσαμε πολύ αξιόλογα προγράμματα όπως η σουίτα γραφείου Open Office.

Τα λογισμικά αυτά ανήκουν στην κατηγορία των λογισμικών ανοικτού τύπου και δεν έχουν συγκεκριμένη χρήση, όμως μπορούν να αξιοποιηθούν ανάλογα με το συγκείμενο. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν λογισμικά όπως:

• Επεξεργαστής Κειμένου. Οι μαθητές μπορούν να συντάσσουν εκθέσεις ή αναφορές σχετικά με ένα θέμα που εξετάζουν. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν επίσης για συμπλήρωση ασκήσεων σε ψηφιακή μορφή, με ή χωρίς πολυμεσικά στοιχεία (π.χ. ήχος, video, εικόνα, αλληλεπίδραση).
  
• Πρόγραμμα παρουσιάσεων. Με το πρόγραμμα αυτό οι μαθητές μπορούν να δημιουργήσουν τις δικές του παρουσιάσεις ώστε να μοιραστούν με άλλους μαθητές (ή και με άλλους ενδιαφερόμενους) τα συμπεράσματα και τις παρατηρήσεις τους. Τα προγράμματα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν και στα πλαίσια ομαδικών εργασιών (projects) για θέματα που τους αναθέτει ο εκπαιδευτικός (π.χ. προβλήματα που αντιμετωπίζει το περιβάλλον).
  
• Φύλλα υπολογισμού. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν για καταγραφή δεδομένων από παρατηρήσεις, έλεγχο μεταβλητών και δημιουργία γραφικών παραστάσεων.
  

Ακόμη λογισμικά προσομοιώσεων. Τα λογισμικά αυτά αποδίδουν τη λειτουργία ενός συστήματος ή ενός φαινομένου. Σε κάθε λογισμικό που ανήκει στην κατηγορία αυτή υπάρχουν πάντοτε αντιστοιχίες αλλά και αναντιστοιχίες με το πραγματικό (υπό εξέταση) φαινόμενο. Σ’αυτά ανήκουν:

• Celestia. Προσομοίωση με αλληλεπίδραση του ηλιακού συστήματος
  
• Space Shuttle Simulator. Επιτρέπει την οργάνωση αποστολών με το διαστημόπλοιο της NASA.
  
• ChemCollective. Επιτρέπει την πραγματοποίηση πειραμάτων που συνήθως απαιτούν εργαστήριο χημείας.
  
• Crocodile Clips Elementary. Δημιουργία ηλεκτρικών κυκλωμάτων
  
• Virtual Lab Light. Μελέτη της διάδοσης του φωτός με αλληλεπίδραση
  
• Virtual Lab Electricity. Δημιουργία ηλεκτρικών κυκλωμάτων.
  

Όλα τα πιο πάνω λογισμικά μπορούν να εξασφαλισθούν χωρίς κόστος από το διαδίκτυο μια και ανήκουν στο χώρο των Freeware ή του Aνοικτού/Ελεύθερου Λογισμικού.

Τέλος λογισμικά εννοιολογικής χαρτογράφησης (Mind Mapping Tools). Τα πακέτα αυτά επιτρέπουν την οργάνωση της σκέψης και τη διασύνδεση εννοιών (δημιουργία εννοιογραμμάτων). Στα πακέτα αυτά ανήκουν τα:

• Kidspiration. Πακέτο διαμορφωμένο ειδικά για μαθητές δημοτικού
  
• Inspiration. Ένα πιο σύνθετο πακέτο με περισσότερες δυνατότητες από το Kidspiration
  
• CMapTools. Λογισμικό δημιουργίας εννοιογραμμάτων που ανήκει στο χώρο του Ανοικτού/Ελεύθερου Λογισμικού
  
• SMART Ideas. Λογισμικό που συνήθως συνοδεύει τους διαδραστικούς πίνακες SMARTBoard. Τρέχει σε όλες τις πλατφόρμες (MacOS X, Windows, Linux)
  

"Χρησιμοποιήθηκαν υπολογιστές 10ετίας από μία δωρεά και με έναν server στήθηκε το αρχικό εργαστήριο. Για την εξοικονόμηση χρημάτων και όχι μόνο στραφήκαμε στο χώρο του ελεύθερου λογισμικού ως λύση για το λειτουργικό σύστημα και τις εκπαιδευτικές εφαρμογές που θα “έτρεχαν” οι σταθμοί εργασίας. Έτσι δε χρειάστηκε να πληρώσουμε τίποτα για απόκτηση αδειών χρήσης. Εγκαταστήσαμε πολύ αξιόλογα προγράμματα όπως η σουίτα γραφείου Open Office" μας λέει ο κος Τριανταφυλλίδης για το εργαστήριο του σχολείου του.

Ε.Ε.: Σε τι προβλήματα σας έδωσε λύση η υιοθέτηση λύσεων ελεύθερου λογισμικού και λογισμικού ανοιχτού κώδικα;

Α.Τ.: Η εγκατάσταση δικτύου σε αρχιτεκτονική thin client και η υιοθέτηση ελεύθερου λογισμικού πέρα από το γεγονός ότι αποτελούν πολύ καλές λύσεις ειδικά για το δημόσιο σχολείο, λόγω έλλειψης χρηματοδότησης, βασίζονται σε μία φιλοσοφία.

Η φιλοσοφία αυτή θέλει την εκπαίδευση ανοικτή και προσβάσιμη σε όλους , τα προϊόντα εκπαιδευτικής τεχνολογίας να φτάνουν στους μαθητές όλων των σχολείων και ακόμα όλοι οι μαθητές να λαμβάνουν ισότιμα υψηλή και ποιοτική εκπαίδευση.

Ε.Ε.: Τι δυσκολίες αντιμετωπίσατε κατά τη χρήση του ελεύθερου λογισμικού; Πιστεύετε ότι είναι ρεαλιστικά δυνατό να χρησιμοποιηθεί εκτεταμένα το ελεύθερο λογισμικό στην ελληνική εκπαίδευση;

Α.Τ.: Δεν υπάρχουν ιδιαίτερες δυσκολίες. Το αποδεικνύουν περίτρανα οι μαθητές μας που τα τελευταία 3 χρόνια , πριν την αναβάθμιση του εργαστηρίου, εργάζονταν σε ένα περιβάλλον με λειτουργικό σύστημα linux ubuntu και εφαρμογές από το χώρο του ελεύθερου λογισμικού. Η κοινότητα που δραστηριοποιείται σε αυτό τον τομέα εργάζεται εντατικά και ήδη έχουν γίνει μεγάλα βήματα στην επέκταση και χρήση του ΕΛ/ΛΑΚ.

Αν χώρες όπως η ΠΓΔΜ , αλλά και πολλές άλλες της Δυτικής Ευρώπης (Ισπανία /Καταλωνία) έχουν ενσωματώσει σε πολύ μεγάλο βαθμό το ελεύθερο λογισμικό στο εκπαιδευτικό τους σύστημα δε βλέπω γιατί να μην είναι ρεαλιστικό η εξάπλωση και χρήση του στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα.

Ε.Ε.: Υπάρχουν διάφορα είδη λογισμικού που μπορούν να αξιοποιηθούν στην εκπαίδευση (υπερμεσικές εφαρμογές, εργαλεία e-learning, συστήματα αυτό-αξιολόγησης, εργαλεία παρουσίασης και υποστήριξης του μαθήματος, κ.α.). Σε τι από αυτά έχετε εμπειρία και τι θα προτείνατε στους συναδέλφους σας;

Α.Τ.: Όλα τα παραπάνω που αναφέρετε πράγματι αποτελούν εργαλεία που ανήκουν σε διάφορες κατηγορίες λογισμικών. Από τα λογισμικά ανοικτού τύπου έως στα λογισμικά κλειστού τύπου, τα λογισμικά προσομοιώσεων, μοντελοποίησης, εννοιολογικής χαρτογράφησης, γενικής χρήσης , εργαλεία web2 , LMS (Learning management System) κ.ά. υπάρχει ένας μεγάλος χώρος για να μπορέσει ο εκπαιδευτικός ανάλογα με τις ανάγκες της τάξης του κάθε φορά , αλλά και τις δικές του, να χρησιμοποιήσει εκείνα τα εργαλεία που θα τον φέρουν πιο κοντά στην πραγματοποίηση των εκπαιδευτικών του στόχων.

Ε.Ε.: Τι δυνατότητες προσφέρει η σύγχρονη τεχνολογία πληροφορικής και επικοινωνιών στην εύρεση και σύνταξη εκπαιδευτικού υλικού, στην προετοιμασία για το μάθημα, κλπ.;

Α.Τ.: Οι Νέες Τεχνολογίες , όπως επικράτησαν να λέγονται , παρόλο που δεν είναι πλέον και τόσο νέες, έχουν φτάσει σε ένα ώριμο πλέον σημείο που μπορούν να προσφέρουν στον εκπαιδευτικό πολλές ευκολίες στην οργάνωση του μαθήματος και την εύρεση εκπαιδευτικού υλικού. Επίσης συγγραφικά εργαλεία υπάρχουν πολλά τόσο από το χώρο του ΕΛ/ΛΑΚ όσο και εμπορικά. Πολλά από αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν εκτός της δημιουργίας ασκήσεων και σε διαδικασίες αξιολόγησης μαθητών.

Οι Διαδραστικός πίνακας του 2ου Δημοτικού Καλυβίων Αττικής

Δεν είναι η πρώτη φορά που αναφερόμαστε στο 2ο Δημοτικό Σχολείο Καλυβίων Αττικής, ένα από τα πρώτα σχολεία στην Ελλάδα που εγκατέστησε διαδραστικό πίνακα, και απ' ότι φαίνεται δεν θα είναι ούτε η τελευταία, καθώς το σχολείο εξελίσσει συνεχώς την τεχνολογική του υποδομή. Εμείς ζητήσαμε από τον Αβραάμ Τριανταφυλλίδη, δάσκαλο στο σχολείο, να μας παραχωρήσει μία συνέντευξη για το 2ο Δημοτικό Καλυβίων το διαδραστικό πίνακα και τη διδασκαλία με Τ.Π.Ε.

Ο κος Τριανταφυλλίδης έχει αναπτύξει πολύπλευρη δραστηριότητα στο χώρο των Νέων Τεχνολογιών στην Α/βάθμια εκπαίδευση: έχει να επιδείξει συμμετοχές σε συνέδρια, πρότυπη δημιουργία ηλεκτρονικών μαθημάτων, ενασχόληση με τη χρήση φορητών Η/Υ στην εκπαιδευτική αίθουσα, συνεργασία με το Παιδαγωγικό Ινστουτούτο και συμμετοχή στην ομάδα για την ένταξη του μαθητικού υπολογιστή ( project OLPC ), ενώ είναι ένα από τους δημιουργούς της ομάδας "Μάθησις". Δεσμευόμαστε, λοιπόν, να αναφερθούμε σε περισσότερες πτυχές της δραστηριότητάς του σε επόμενα δημοσιεύματα.

"Είχα την τύχη φέτος κατά το σχολικό έτος 2008-2009 να εργαστώ με διαδραστικό πίνακα εκτός από το εργαστήριο και καθημερινά μέσα στην τάξη μου. Η διαφορά της καθημερινής από την περιστασιακή χρήση είναι τεράστια. Γίνεται μέρος του μαθήματος , μέρος της τάξης και οι μαθητές το αντιμετωπίζουν ως εργαλείο . Μετά τον αρχικό ενθουσιασμό έρχεται η πραγματική χρήση και αξιοποίησή του." μας λέει ο Αβραάμ Τριανταφυλλίδης, δάσκαλος στο 2ο Δημοτικό Καλυβίων Αττικής.

Ε.Ε.: Πως ήρθατε σε επαφή με τους διαδραστικούς πίνακες, ποιες ήταν οι πρώτες σας εντυπώσεις και τι εμπειρία έχετε από τη χρήση τους;

Α.Τ.: Για τη χρήση διαδραστικών πινάκων στην εκπαίδευση, έμαθα για πρώτη φορά πριν από τέσσερα χρόνια σε ένα συνέδριο για τις Νέες Τεχνολογίες. Από την πρώτη στιγμή διαφάνηκε η αξία αυτού του μέσου. Ένας εντυπωσιακός πίνακας που θα άλλαζε τις ισορροπίες μέσα στην τάξη, ήταν οι αρχικές μου σκέψεις. Η πορεία δε με διέψευσε, αντίθετα σχεδόν καθημερινά ανακαλύπτω νέους τρόπους και δρόμους στη χρήση του.

Με προσφορά του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων αγοράστηκε πριν τέσσερα περίπου χρόνια ένας διαδραστικός πίνακας και τοποθετήθηκε στο εργαστήριο Ηλεκτρονικών Υπολογιστών του Σχολείου μας. Η ηθική και οικονομική συμπαράσταση επίσης του Δήμου Καλυβίων , γονέων του σχολείου , αλλά και απλών δημοτών , επέτρεψαν να δημιουργηθεί ένας χώρος εξοπλισμένος, κατάλληλος για διδασκαλία με σύγχρονα μέσα.

Ο πίνακας σε συνδυασμό με κατάλληλο λογισμικό και εφαρμογές χρησιμοποιείται σχεδόν από το σύνολο των μαθητών του σχολείου.

Ε.Ε.: Ποια πλεονεκτήματα και ποια μειονεκτήματα εντοπίζετε στη χρήση του διαδραστικού πίνακα στη σχολική αίθουσα;

Α.Τ.: Τα πλεονεκτήματα από τη χρήση διαδραστικών πινάκων μέσα σε σχολική αίθουσα είναι πολλά. Όσες περισσότερες δυνατότητες αυτών των πινάκων αξιοποιούνται, τόσο περισσότερα είναι και τα οφέλη.

Παρουσίαση μαθήματος με δραστηριότητες και πολυμεσικό υλικό, εύκολη και γρήγορη οργάνωση πορείας διδασκαλίας, αποθήκευση και διαμοιρασμό των σημειώσεων του δασκάλου σε μαθητές που τυχαίνει να λείπουν, συνεργασία μαθητών πάνω σε διαδραστικές εφαρμογές φτιαγμένες για τις ανάγκες του συγκεκριμένου μαθήματος κάθε φορά, άμεση σχέση με το περιεχόμενο μέσω της αφής και δυνατότητες προβολής περιεχομένου από το διαδίκτυο είναι μερικά από τα πλεονεκτήματα που κάνουν την καθημερινότητα στην τάξη να αλλάζει και τους μαθητές ενεργούς εταίρους στη διαδικασία μάθησης.

Η εισαγωγή του σε μία τάξη δεν επιφέρει αυτόματα και αλλαγές. Απαιτείται αλλαγή στάσης των εκπαιδευτικών, υιοθέτηση μεθόδων που συνάδουν με τις νεότερες θεωρίες μάθησης και επιπλέον χρόνος διαθέσιμος και διάθεση. Εάν η διδασκαλία συνεχίσει να γίνεται παραδοσιακά , αλλά με νέα μέσα ουσιαστικά δεν έχει αλλάξει τίποτα. Στόχος δεν είναι ο εντυπωσιασμός , αλλά η υιοθέτηση των καλύτερων πρακτικών από διάφορες μεθόδους στα πλαίσια της μικτής μάθησης (blended learning ).

Ε.Ε.: Σε ποιο βαθμό μπορούν, κατά τη γνώμη σας, να χρησιμοποιηθούν οι διαδραστικοί πίνακες στις αίθουσες των ελληνικών Δημόσιων σχολείων; Είναι δυνατή και επιθυμητή η οριστική αντικατάσταση του παραδοσιακού μαυροπίνακα από τους διαδραστικούς;

Α.Τ.: Είχα την τύχη φέτος κατά το σχολικό έτος 2008-2009 να εργαστώ με διαδραστικό πίνακα εκτός από το εργαστήριο και καθημερινά μέσα στην τάξη μου. Η διαφορά της καθημερινής από την περιστασιακή χρήση είναι τεράστια. Γίνεται μέρος του μαθήματος , μέρος της τάξης και οι μαθητές το αντιμετωπίζουν ως εργαλείο . Μετά τον αρχικό ενθουσιασμό έρχεται η πραγματική χρήση και αξιοποίησή του.

Για όσους εργαστούν με διαδραστικούς πίνακες ο μαυροπίνακας πλέον αποτελεί παρελθόν. Τα ενσωματωμένα εργαλεία για τα μαθηματικά, οι χάρτες και το πλήθος εικόνων και δραστηριοτήτων που υποστηρίζουν τα λογισμικά που συνοδεύουν τον πίνακα τον κάνουν απαραίτητο για μια σύγχρονη διδασκαλία. Κάτω από αυτό το πρίσμα θεωρώ ότι είναι αναγκαίο να προχωρήσει η αντικατάσταση των πινάκων στις σχολικές αίθουσες. Αυτό βέβαια αποτελεί απόφαση κεντρική , σχετίζεται με οικονομικά δεδομένα με κονδύλια για την παιδεία γενικότερα και είναι κάτι που θα μπορούσε να εφαρμοστεί σταδιακά. Το δημόσιο πρωτοβάθμιο σχολείο μπορεί να γίνει ανταγωνιστικό εάν αξιοποιήσει το ανθρώπινο δυναμικό του και τις εξελίξεις στον τομέα της τεχνολογίας.

"Οι διαδραστικοί πίνακες δεν απαιτούν εξειδικευμένη επιμόρφωση ούτε καν ιδιαίτερες γνώσεις. Αρκετές χιλιάδες δάσκαλοι έχουν επιμορφωθεί εξάλλου τόσο στις βασικές δεξιότητες όσο και στην εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση. Η στάση του δασκάλου όμως είναι αυτή που θα επιτρέψει την ομαλή εισαγωγή τους στην τάξη."

Ε.Ε.: Ποιο είναι, κατά τη γνώμη σας, το πιο εντυπωσιακό ή το πιο χρήσιμο χαρακτηριστικό των διαδραστικών πινάκων;

Α.Τ.: Το εντυπωσιακότερο και πιο χρήσιμο χαρακτηριστικό πινάκων αφής είναι το γεγονός ότι βοηθούν και ενθαρρύνουν τους μαθητές να συμμετέχουν ενεργά στη διδακτική πράξη. Αποκτούν ιδιαίτερη σχέση με το περιεχόμενο καθώς αλληλεπιδρούν μαζί του. Σε ένα επόμενο επίπεδο το συνδιαμορφώνουν με το δάσκαλο. Κατά την εφαρμογή μέσα στην τάξη αξιοποιήθηκαν τα καινοτόμα χαρακτηριστικά του διαδραστικού πίνακα που είναι η δυνατότητα συμμετοχής όλης της τάξης και η μαθησιακή διαδικασία που υλοποιείται με την αλληλεπίδραση μαθητή – υπολογιστή -εκπαιδευτικού, όπου οι ρόλοι είναι διακριτοί και “ισοδύναμοι”. Η συνεργατική προσέγγιση, η δημιουργική κινητοποίηση των μαθητών, η αποτελεσματική ανταπόκριση με απαντήσεις που θα δοθούν μέσα από συζήτηση και όχι με τυχαία κλικ πάνω στην οθόνη, η ενεργητική εμπλοκή αποτελούν επίσης χαρακτηριστικά που αξιοποιήθηκαν από τη χρήση του διαδραστικού πίνακα στη διδακτική πράξη.

Το μάθημα που επιτυγχάνεται με το διαδραστικό πίνακα ενεργοποιεί όλη την τάξη, συγκεντρώνει την προσοχή και ενισχύει τη διάδραση με τον εκπαιδευτικό, σε αντίθεση με την εργασία στην οθόνη του υπολογιστή που περιορίζει την παρέμβαση του δασκάλου, εξαλείφει την απομόνωση από τους συμμαθητές, επιτρέπει την αμφίδρομη επικοινωνία και ενθαρρύνει μεγαλύτερη διάδραση μεταξύ τους. Με το διαδραστικό πίνακα ενισχύεται η κοινωνική μάθηση, όπως προσδιορίζεται από τον εποικοδομισμό, όπου η έννοια του κοινωνικού μαθητή ορίζεται από την ενεργή συμμετοχή του, η οποία αποτελεί το κλειδί στη δόμηση της γνώσης. Ο μαθητής επιλέγει και διαμορφώνει τις πληροφορίες, κάνει υποθέσεις, έτσι ώστε να λάβει αποφάσεις και να δομήσει τη γνώση. Με αυτόν τον τρόπο ενθαρρύνεται η προσοχή, η συμμετοχή και η διάδραση των μαθητών και βελτιώνονται οι επιδόσεις τους.

Ε.Ε.: Η χρήση των διαδραστικών πινάκων αρχίζει να αποτελεί αίτημα αρκετών εκπαιδευτικών. Με βάση την εμπειρία σας, οι εκπαιδευτικοί που δεν είναι εξοικειωμένοι με την τεχνολογία είναι έτοιμοι να χρησιμοποιήσουν διαδραστικούς πίνακες ή απαιτείται η επιμόρφωσή τους;

Α.Τ.: Το αν ο διαδραστικός πίνακας ή και οποιοδήποτε άλλο μέσο χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά ή όχι έχει να κάνει με τον ίδιο τον εκπαιδευτικό. Κανένα μέσο δεν είναι αποτελεσματικό εάν ο εκπαιδευτικός που θα το χρησιμοποιήσει δεν “πειστεί” για την προστιθέμενη αξία που έχει σε σχέση με παραδοσιακά μέσα.

Οι διαδραστικοί πίνακες δεν απαιτούν εξειδικευμένη επιμόρφωση ούτε καν ιδιαίτερες γνώσεις. Αρκετές χιλιάδες δάσκαλοι έχουν επιμορφωθεί εξάλλου τόσο στις βασικές δεξιότητες όσο και στην εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση. Η στάση του δασκάλου όμως είναι αυτή που θα επιτρέψει ή όχι την ομαλή εισαγωγή τους στην τάξη.

Ε.Ε.: Με βάση την εμπειρία σας, τι επίδραση αναμένεται έχει η αξιοποίηση μέσων Πληροφορικής και Επικοινωνιών στη διάθεση και το ενδιαφέρον των μαθητών;

Α.Τ.: Η καλή διάθεση και το ενδιαφέρον των μαθητών για το σχολείο είναι το ζητούμενο και ταυτόχρονα και το στοίχημα του εκπαιδευτικού. Η χρήση τεχνολογίας και συνεργατικών περιβαλλόντων μάθησης μπορούν να ενισχύσουν το ενδιαφέρον των μαθητών , να ενεργοποιήσουν τη θέλησή τους και το σημαντικότερο να προσελκύσουν δημιουργικά τους νέους μαθητές.

Ακόμα οι δεξιότητες που αποκτώνται μαζί με τους μαθησιακούς στόχους που επιτυγχάνονται φέρνουν πιο κοντά τους μαθητές μας στην έννοια του αυριανού πολίτη .